Mandala w sanskrycie oznacza koło. Pierwsze doniesienia o mandali pochodzą z Indii. Do Tybetu dotarła w VIII w. i stała się sposobem na medytację. Mnisi buddyjscy tworzą mandale z kolorowego piasku. Taka misternie usypana mandala jest na koniec niszczona, co symbolizuje przemijanie, życie i śmierć. Również Indianie Nawaho tworzą mandale. Co ciekawe pierwsze mandale znajduje się już w paleolicie, były używane również w starożytnym Egipcie czy Babilonie.
Tradycyjne mandale buddyjskie przedstawiają krąg, w który wpisany jest kwadrat. Koło jest symbolem nieba, transcendencji, tego, co na zewnątrz i nieskończoności, natomiast kwadrat przedstawia sferę wewnętrzną, to co jest związane z człowiekiem i ziemią. Obie figury łączy punkt centralny, który jest zarówno początkiem jak i końcem całego układu. Środek mandali symbolizuje centrum świata, Boga, jest to punkt styczny, z którego wszystko wychodzi, jak i do niego powraca. Istotna w mandalach jest ich symetryczność, która wzmacnia oddziaływanie tego symbolu. Istnieją różne rodzaje mandali. Są mandale oczyszczające, występują też mandale wzmacniające określone cechy lub poszczególne obszary ludzkiego życia. Karl Gustaw Jung twierdził, że tworzenie mandali i medytacja nad nimi prowadzi do wyzwalającego doświadczenia. Pomaga odzyskać harmonię, pogodzić się ze sobą, uruchomić zasoby, których dotąd nie było się świadomym. Jung sam rysował mandale, wykorzystywał też proces ich tworzenia w psychoterapii. Tworzenie mandali także dla nas może być rodzajem medytacji, w trakcie której spotykamy się ze sobą i odkrywamy swój potencjał. Rysowana przez nas mandala uruchomi siły drzemiące w naszej podświadomości, a dzięki swym archetypowym symbolom wzmocni nas i pomoże doświadczyć pełni.
Proces tworzenia mandali
1. Przygotuj przybory do rysowania i spokojne miejsce Ołówek plus kredki, pastele czy farby – wybieramy technikę, która jest dla nas najprostsza i czujemy się z nią najbardziej komfortowo. Ważne, byśmy wszystkie przybory mieli pod ręką. Podobnie jeśli chodzi o wielkość i rodzaj podłoża: zwykła kartka papieru do ksero jest na początek wystarczająca. Najważniejsze jest spokojne miejsce i trochę czasu tylko dla siebie. Nic nas nie powinno w trakcie rysowania mandali rozpraszać. Warto więc wyłączyć telefon, telewizor etc.
2. Zrelaksuj się Staramy się wyciszyć, odciąć od codziennych problemów. Łagodna muzyka czy chwila koncentracji na własnym oddechu, gdy skupiamy się na wdechach i wydechach nie myśląc o niczym innym, może nam bardzo pomóc w nawiązaniu kontaktu z własnym wnętrzem. Osoby, które lubią aromat kadzideł czy olejków aromatycznych, mogą wprawić się w stan relaksu ulubionymi zapachami.
3. Skup się na tym, co chcesz osiągnąć Myślimy o nurtującym nas pytaniu czy zagadnieniu. Nie tyle szukamy świadomie rozwiązań, co staramy się zrozumieć istotę problemu i wiążących się z nim uczuć i emocji. Co nas niepokoi, dlaczego? Jakie siły mogłyby nam pomóc? Jeśli celem mandali ma być wzmocnienie jakichś pozytywnych cech jak odwaga, spokój wewnętrzny czy miłość, staramy się wywołać w sobie odczucia związane z tymi stanami już teraz i te odczucia przelać spontanicznie na papier.
4. Rysuj :) Można rysować w sposób przemyślany: planować rozmieszczenie symboli i wybierać te, które do nas przemawiają np. rysując mandalę związaną z miłością, możemy wykorzystać symbolikę serca, róży, splatających się pierścieni, wstęg, energii, a tworząc mandalę mającą pomóc w wyciszeniu się użyć koloru jasnoniebieskiego, motywu fal morskich czy innych, kojarzących się ze spokojem, symboli. Wybór symboli może, a nawet powinien być indywidualny – taka osobista mandala będzie na nas silniej oddziaływać. Nie bójmy się więc wykorzystywać symboli pojawiających się w naszych snach czy tylko nam znanych skojarzeń. Drugi sposób polega na tym, by pozwolić ręce kreślić swobodnie różne kształty i czekać, co się z nich wyłoni. Na początek ta metoda może być trudniejsza, gdyż wymaga rozluźnienia zwykłych mechanizmów kontroli i częściowego uwolnienia sił nieświadomości. Jednak warto ją opanować, gdyż efekty mogą być zaskakujące. Z bazgrołów wyłonią się formy, kształty, na początku niewyraźne, zamazane, później zaś możemy odkryć to, co nasza podświadomość stara się nam przekazać, a wzory nabiorą wyrazistości.
5. Zinterpretuj mandalę Jeśli rysowanie mandali miało nam pomóc w rozwiązaniu jakiegoś problemu lub tworzyliśmy wzór w sposób zupełnie spontaniczny, pozwalając ręce rysować, powinniśmy zinterpretować powstały obraz. Zgłębiamy znaczenie symboli, które się pojawiły, analizujemy występujące między nimi zależności. Introspekcyjnie sprawdzamy też, jakie uczucia pojawiły się w nas w trakcie rysowania – czy proces ten przybliżył nas do rozwiązania problemu, czy poczuliśmy ulgę? Jeśli nie, jeśli rozwiązanie nadal wydaje się odległe, warto po kilkudniowej przerwie powtórzyć rysowanie mandali. W zrozumieniu znaczeń zawartych w mandali i dotarciu do głębszych jej poziomów mogą też pomóc konsultacje.
6. Wyeksponuj swoją mandalę Gdy mandala jest gotowa, czujemy, że jej symbolika jest dla nas odpowiednia i dobrze na nas oddziaływuje, warto mandalę powiesić w widocznym miejscu, by móc skorzystać z zawartych w niej energii. Jeśli uważasz, że Twój brak zdolności plastycznych jest przeszkodą, mogę pomóc w przekształceniu Twojej mandali w prawdziwy obraz.